Het schild van coöperaties in Griekenland

Griekenland was een van de Europese landen die geconfronteerd werd met de zwaarste gevolgen van de financiële crises van 2008 en moest vervolgens harde hervormingen realiseren om in de Europese Unie te mogen blijven. In de bedrijfsvoering ging een groot aantal kleine en middelgrote ondernemingen failliet: honderdduizenden bedrijven zijn sinds 2008 opgeheven.

cooperatives

Terwijl de welvaartsstaat afbrokkelde, werd er een nieuwe nadruk gelegd op de rol van coöperaties voor de toekomst van Griekenland. Het coöperatieve model is niet onbekend voor Griekenland. ‘In feite is de Griekse coöperatieve beweging levendig en actief in diverse economische sectoren. Bijvoorbeeld in de landbouw zijn er ongeveer 3.000 coöperaties en 130 vrouwen landbouw- en agro-toeristische co-ops. Er zijn 25 coöperatieve banken, waarvan er vier nationale diensten aanbieden, en daarnaast is de Vereniging van Coöperatieve Banken van Griekenland.’

Tijdens de langdurige depressie zijn veel sociaal-economische groepen zich bezig gaan houden met het coop-model voor oplossingen. ‘De Griekse regering heeft ook de nadruk gelegd op het coöperatieve alternatief. In 2011 werd een wet aangenomen waarin een nieuw civiel samenwerkingsmodel, de sociale coöperatieve onderneming (SCE) en drie subcategorieën zijn ingevoerd: het collectieve en productieve doel SCE; de sociale diensten SCE; en de integratie SCE ‘. In totaal zijn 415 maatschappelijke samenwerkingsverbanden voortgekomen uit deze wet, waarvan 322 tot de eerste categorie behoren. Theses SCE’s hebben een breed scala aan activiteiten en diensten ontwikkeld, bijvoorbeeld:

1) Een spontane mobilisatiecampagne, genaamd Initiatief 136, is opgetreden met als hoofddoel de coöperatieve eigendom van de watervoorziening in Thessaloniki te bevorderen, wat tot nu toe geleid heeft tot de oprichting van verschillende water- en rioolcoöperaties.

2) In de voedingssector hebben burgers voedseldistributienetwerken gecreëerd om producenten en consumenten zonder tussenpersonen te verbinden. Sommige van deze initiatieven hebben zowel bestaande bedrijven getransformeerd, of de oprichting van nieuwe consumentencoöperaties geïnspireerd.

3) Daarnaast zijn nu 65 sociale diensten SCE’s gevestigd in verschillende Griekse steden, waar ze bijvoorbeeld zorgen voor sociale zorg voor ouderen, gehandicapten en andere groepen in nood.

4) In de energiesector hebben sommige individuele inspanningen geleid tot de oprichting van energiecoöperaties.

5) Ook in de afvalbeheersector zijn soortgelijke inspanningen gerealiseerd.

6) Zelfs in de onderwijssector, die voornamelijk door de staat beheerd wordt en winstgedreven is, zijn er opvallende initiatieven ontstaan.

Samengevat verandert het samenwerkende landschap in Griekenland. Coöperaties zijn een beschermend schild tegen de harde marktkrachten en de zwakke punten van de staat. Het is duidelijk dat de sociale groepen die door de crisis zijn getroffen het coöperatieve model hebben herontdekt, als een oplossing om solidair op te trekken tegen allerlei vormen van sociale uitsluiting.

Samenvatting: De Griekse coöperatieve beweging tijdens de financiële crises (Douvitsa, I en Kassavetis, D., 2015)