De torus op basis van wetenschappelijke verbanden

In mijn blogs over kritieke massa heb ik de spiraal (zie plaatje 1) neergezet als een van de meest fundamentele vormen in de natuur alsmede in sociale netwerken van mensen, bijvoorbeeld bij een opstand of innovatie.

3

1

Plaatje 1: een spiraal van openheid naar focus

Bijvoorbeeld in een open innovatie omgeving stroomt er eerst een breed gala aan ideeën naar binnen: de openheid-fase (3). Vele ideeën zullen afvallen maar enkelen zullen verder uitgewerkt worden in projecten: de massa-fase (2). Uiteindelijk zal maar enkele van die projecten leiden tot een bruikbaar product: de focus-fase (1).

Een uitbreiding van de spiraal, die twee richtingen op kan gaan, richting focus (1) en richting openheid (3), is de torus, zie plaatje 2. Een torus maakt het systeem compleet: energie kan vrijelijk vloeien van openheid richting focus en dan door van focus richting openheid. Dit laatste, de omgekeerde spiraal, is het geval als nieuwe producten (1) weer tot nieuwe projecten (2) en geheel nieuwe ideeën leiden (3).

Plaatje 2: de torus

Net als de spiraal manifesteert de torus zich niet alleen in sociale netwerken maar ook in vele vormen van de natuur (zie plaatje 3): bijvoorbeeld in de energiestromen van respectievelijk bomen, mensen, appels, orkanen, de aarde en de melkweg.

Plaatje 3: De torus in de natuur

Zoals beschreven heeft een spiraal 3 fases: focus, (kritieke) massa en openheid. Die hebben we respectievelijk 1,2,3 genoemd. Om de torus stroomt door twee spiralen van openheid (3) naar focus (1) en de ander van focus (1) richting openheid (3). Dan kan je de fases van een torus uitdrukken als 3,2,1,1,2,3.

Wetenschappelijk gezien zijn er drie soorten relaties tussen objecten: causaal, correlatie of non-lokaal. Waar de deeltjes, of objecten, dicht bij elkaar liggen zal men sneller causale verbanden vinden (fase 1, focus). Bijvoorbeeld als je boort in een plank is het gaatje duidelijk het gevolg van het boren. In de massa-fase (2) liggen de deeltjes wat verder uit elkaar en dan is het meest voorkomende wat gevonden wordt is samenhang, oftewel correlatie. Een voorbeeld hiervan is dat een project kan mislukken of slagen als het gevolg aan een veelvoud van oorzaken, waarvan vele oorzaken niet overtuigend de doorslaggevende succes-factor zijn maar wel meetellen. In het geval van de openheid-fase zijn de deeltjes zo breed mogelijk verspreid over het totale spectrum dat er geen samenhangende inzichten direct waarneembaar zijn. De kwantum-mechanica leert dat die er wel degelijk kunnen zijn: non-lokale verbanden. Een bekend voorbeeld is dat een deeltje aan deze kant van de wereld verstrengeld is met een deeltje aan de ander kant van de wereld en de verborgen variabele die het ene deeltje beschrijft onmiddellijk kan omslaan als het andere wordt gemeten. In het geval van openheid komt het bijvoorbeeld vaak voor dat mensen op afstand vaak tot dezelfde ideeën of uitvindingen komen.

In mijn volgende blog ga ik verder in op hoe deze verschillende soorten verbanden in elkaar overlopen. Dit levert uiteindelijk 10 torus-fasen op met specifieke kenmerken.